کنوانسیون راجع به مزایا و مصونیتهای سازمانهای تخصصی ملل متحد

مصوب 21 نوامبر 1947 مجمع عمومی سازمان ملل متحد و 1352/12/20 مجلس شورای ملی
نظر به اینکه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در تاریخ 13 فوریه 1946 قطعنامه‌ای تصویب نموده که به موجب آن درصدد است مزایا و مصونیتهائی را که سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی مختلف از آن برخوردار میباشند حتی‌المقدور متحدالشکل سازد - و
نظر به اینکه مشاوراتی به منظور اجرای قطعنامه مذکور بین سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی انجام گرفته است.
لذا مجمع عمومی که طی قطعنامه شماره (2)179 مورخ 21 نوامبر 1947 کنوانسیون حاضر را تصویب نموده آن را به منظور پذیرش از طرف سازمانهای تخصصی و همچنین الحاق کلیه اعضاء سازمان ملل متحد و نیز دولی که در یک یا چند موسسه تخصصی عضویت دارند تسلیم مینماید.
به موجب کنوانسیون حاضر:
1 - عبارت «‌مقررات متحدالشکل» ناظر بر مدلول مواد 2 تا 9 میباشد.
2 - عبارت «‌سازمانهای تخصصی» ناظر است به:
(‌الف) - سازمان بین‌المللی کار.
(ب) - سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد.
(ج) - سازمان تربیتی و علمی و فرهنگی ملل متحد.
(‌د) - سازمان هواپیمایی کشوری بین‌المللی.
(ه-) - صندوق بین‌المللی پول.
(‌و) - بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه.
(‌ز) - سازمان جهانی بهداشت.
(ح) - اتحادیه پستی بین‌المللی.
(ط) - اتحادیه بین‌المللی مخابرات دورو
(ی) - هر موسسه دیگری که طبق مواد 57 و 63 منشور با سازمان ملل متحد بستگی دارد.
3 - عبارت «‌کنوانسیون» تا آنجا که بیک سازمان تخصصی معین مرتبط میگردد ناظر بر مقررات متحدالشکل مندرج در متن نهایی (‌یا متن تجدیدنظر شده) ضمائم میباشد که طبق مفاد بخشهای 36 و 38 از طرف سازمان مذکور تسلیم میگردد.
4 - از لحاظ ماده 3 - عبارت «‌دارائی و اموال» شامل دارائی و وجوهی است که از طرف سازمانهای تخصصی به منظور اجرای وظائف سازمانی خود‌اداره میشود.
5 - از لحاظ مواد 5 و 7 اصطلاح«‌نمایندگان دول عضو» اطلاق میشود بکلیه نمایندگان و معاونین آنان و مشاوران و کارشناسان فنی و منشیهای‌هیئتهای نمایندگی.
6 - در بخشهای 13 و 14 و 15 و 25 اصطلاح «اجتماعات دعوت شده توسط سازمانهای تخصصی» شامل اجتماعات ذیل خواهد بود:
(1)- اجتماعات مجمع عمومی و هیئتهای اجراییه سازمان (‌تحت هر عنوان که باشد).
(2) - کمیسیونهای پیش‌بینی شده در اساسنامه سازمان.
(3)- کنفرانسهای بین‌المللی دعوت شده توسط سازمان.
(4) - کمیته‌های هر یک از ارگانهای مذکور.
7 - اصطلاح «‌مدیر کل» بمقام اجرایی ارشد سازمان تخصصی مورد نظر اطلاق میشود - خواه عنوان او «‌مدیر کل» باشد یا غیر آن.
هر دولت طرف این کنوانسیون در مورد هر یک از سازمانهای تخصصی که طبق مقررات بخش 37 مفاد این کنوانسیون نسبت به آن لازم‌الاجراء گردیده است - کلیه مزایا و مصونیتهای پیش‌بینی شده در مقررات متحدالشکل را تحت شرایط مذکور در آن اعطاء خواهد کرد. اعطای مزایا‌و مصونیتهای فوق‌الذکر - با در نظر گرفتن کلیه اصلاحات و تغییرات مندرج در متن ضمیمه نهایی (‌یا تجدیدنظر شده) مربوط بآن سازمان که با رعایت‌مفاد بخشهای 36 یا 38 ارسال شده باشد معمول خواهد شد.
سازمانهای تخصصی دارای شخصیت حقوقی بوده و برای انجام امور ذیل اهلیت دارند:
(‌الف) - عقد قرارداد.
(ب) - تحصیل و واگذاری اموال غیر منقول و منقول.
(ج) - اقامه دعوی در محاکم.
سازمانهای تخصصی و اموال و دارائی آنها - در هر جا و در دست هر کس که باشد - از مصونیت قضایی برخوردار خواهد بود - مگر تا حدودی که سازمان مربوطه صراحتاً از آن اعلام انصراف نماید.معهذا تفاهم حاصل است که انصراف از مصونیت به تدابیر اجرایی تسری نخواهد‌داشت.
اماکن متعلق به سازمانهای تخصصی تعرض‌ناپذیر و اموال و دارائی آنها در هر جا و به دست هر کس که باشد از تفتیش و مصادره و توقیف و ضبط و سلب مالکیت و از هر نوع الزامات اجرایی و اداری و قضایی یا قانونی مصون خواهد بود.
بایگانی سازمانهای تخصصی و به طور کلی کلیه مدارکی که بآن سازمانها تعلق داشته و یا توسط آنها نگهداری میشود در هر کجا که باشد تعرض‌ناپذیر خواهد بود.
سازمانهای تخصصی بدون آن که بهیچ نوع کنترل یا تبعیت از مقررات یا استمهالات مالی ملزم باشند - میتوانند:
(‌الف) - وجوه نقد و طلا و یا هر نوع ارز در اختیار داشته و بهر ارزی حساب باز کنند.
(ب) - وجوه نقد و طلا و ارزهای خود را آزادانه از کشوری به کشور دیگر و یا در داخل یک کشور از نقطه‌ای بنقطه دیگر انتقال داده و ارز موجود خود را بارز دیگری تبدیل نمایند.
در اعمال حقوقی که طبق بخش 7 فوق به سازمانهای تخصصی تفویض گردیده - هر یک از سازمانهای تخصصی پیشنهادها و نظریات دول طرف این کنوانسیون را تا حدودی که تشخیص دهد خللی به منافع سازمان مربوطه وارد نمیسازد - ملحوظ خواهد داشت.
سازمانهای تخصصی و دارائی و درآمد و سایر اموال متعلق بآنها از معافیتهای زیر برخوردار خواهند بود:
(‌الف) - معافیت از کلیه مالیاتهای مستقیم - معذلک تفاهم حاصل است که سازمانهای تخصصی در مورد مالیاتهائیکه از حدود عوارض بازای‌خدمات عمومی تجاوز نکند - درخواست معافیت نخواهند نمود.
(ب) - معافیت از هر نوع حقوق گمرکی و ممنوعیت‌ها و محدودیتهای وارداتی و صادراتی نسبت بلوازمی که جهت مصرف رسمی خود صادر و یا وارد مینمایند. مع‌الوصف تفاهم حاصل است لوازمی که بدین ترتیب با استفاده از معافیتهای گمرکی وارد میشود در سرزمین کشوری که در آن وارد‌گردیده بمعرض فروش گذارده نخواهد شد مگر تحت شرایطی که مورد قبول حکومت کشور مذکور واقع شود.
(ج) - معافیت از پرداخت حقوق و عوارض و ممنوعیتها و محدودیتهای صادراتی و وارداتی نسبت به نشریات سازمانهای تخصصی.
هر چند سازمانهای تخصصی به طور اصولی درخواست معافیت از عوارض غیر مستقیم و مالیات بر فروش اموال منقول و غیر منقول را که جزئی از قیمت محسوب میشود - نخواهند نمود - معهذا هنگامی که جهت استفاده رسمی خود خریدهای عمده‌ای انجام میدهند که این نوع حقوق‌و مالیاتها در قیمت منظور گردیده یا مشمول این نوع حقوق و مالیاتها میگردد - دول عضو این کنوانسیون هر بار که ممکن باشد - برای کسر یا استرداد‌این حقوق و مالیاتها تدابیر اداری مقتضی اتخاذ خواهند نمود.
هر یک از سازمانهای تخصصی در سرزمین هر یک از دول عضو در مورد مکاتبات و مخابرات رسمی خود از معامله‌ای برخوردار خواهد بود که از آن چه حکومت چنین دولتی نسبت به سایر دول از جمله ماموریت دیپلماتیک آنها راجع به حق تقدم و تعرفه و عوارض پستی و تلگراف از طریق دریائی یا زمینی یا رادیوئی و عکس تلگرافی و تلفنی و سایر مخابرات و همچنین تعرفه‌های مطبوعاتی برای نشر اخبار از طریق مطبوعات یا رادیو معمول میدارد - نامساعدتر نباشد.
مکاتبات و مخابرات رسمی سازمانهای تخصصی نمیتواند تحت سانسور قرار بگیرد. سازمانهای تخصصی حق استفاده از رمز را خواهند‌داشت و همچنین میتوانند مکاتبات خود را از طریق کوریه یا کیسه ممهور که از مزایا و مصونیتهای کوریه یا کیسه دیپلماتیک برخوردار باشد - ارسال و‌دریافت دارند. هیچ یک از مقررات این بخش را نمیتوان به نحوی تعبیر نمود که از اتخاذ تدابیر امنیتی مقتضی که طی موافقتنامه بین یکی از دول امضاء‌کننده کنوانسیون و سازمان تخصصی مقرر میگردد - ممانعت نماید.
نمایندگان دول عضو که باجتماعات سازمانهای تخصصی دعوت میشوند در طول مدت ماموریت و طی مسافرت به مقصد یا مراجعت‌از محل اجتماع از مزایا و مصونیتهای ذیل برخوردار خواهند بود:
(‌الف) - مصونیت از توقیف و بازداشت و ضبط لوازم شخصی و مصونیت نسبت بکلیه اعمالی که در سمت رسمی انجام میدهند از جمله اظهارات و نوشتجات آنان و مصونیت از هر نوع محاکمه.
(ب)- تعرض‌ناپذیر بودن کلیه نوشتجات و اسناد.
(ج) - حق استفاده از رمز و حق دریافت اسناد و مکاتبات به وسیله پیک (‌کوریه) و یا کیسه‌های ممهور.
(‌د)- معافیت نمایندگان و همسران آنها - از مقررات محدودکننده راجع به مهاجرت و تشریفات ثبت بیگانگان و کلیه الزامات خدمات ملی در ممالکی که به منظور انجام وظایف به آن مسافرت یا از آن عبور مینمایند.
(ه-) - برخورداری از همان تسهیلات در مورد مقررات پولی یا ارزی که نمایندگان دول خارجی در ماموریت رسمی موقت بهره‌مند میباشند.
(‌و) - برخورداری از همان مصونیتها و تسهیلاتی که به ماموریت دیپلماتیک همپایه آنان در مورد بار و اثاثیه شخصی اعطاء میگردد.
به منظور تامین آزادی کامل گفتار و استقلال تام حین انجام وظایف خود نمایندگان دول عضو سازمانهای تخصصی در اجتماعاتی که توسط سازمانهای مذکور تشکیل میگردد - حتی پس از پایان ماموریت کماکان از مصونیت قضایی نسبت به گفتار و نوشتجات در مورد اعمالی که به مناسبت انجام وظیفه از آنان سر میزند برخوردار خواهند بود.
در مواردی که تعلق مالیات منوط به اقامت مودی است - مدت زمانی که طی آن نمایندگان اعضاء سازمانهای تخصصی در اجتماعاتی که از طرف آن سازمان‌ها تشکیل میشود جهت انجام وظایف خود در سرزمین یکی از دول عضو توقف مینمایند به عنوان دوران اقامت تلقی نخواهد شد.
مزایا و مصونیتهای اعطائی بنمایندگان دول عضو به منظور استفاده شخصی آنان نبوده - بلکه جهت تامین استقلال آنها در اجرای وظایف مربوط به سازمانهای تخصصی میباشد. بنابراین هر دولت عضو نه تنها حق دارد بلکه مکلف است در مواردی که بنا به تشخیص او مصونیت مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به هدفی که بسبب آن مصونیت اعطاء شده خللی وارد نمی‌آورد - از مصونیت نماینده خود صرفنظر کند.
مقررات بخشهای 13 و 14 و 15 نسبت به مقامات دولتی که شخص تابعیت آن را دارا است یا نمایندگی آن را به عهده دارد و یا قبلا نمایندگی آن را به عهده داشته است - قابل اجرا نخواهد بود.
هر یک از سازمانهای تخصصی طبقات کارمندانی را که مشمول مقررات این ماده و ماده 8 خواهند بود - تعیین خواهد کرد و فهرست این طبقات را به اطلاع دول طرف این کنوانسیون و همچنین به اطلاع دبیر کل سازمان ملل متحد خواهد رسانید. اسامی کارمندان این طبقات مرتباً به اطلاع‌مقامات دول فوق‌الذکر خواهد رسید.
کارمندان سازمان‌های تخصصی:
الف - در مورد گفته و نوشته خود و کلیه اعمالی که در سمت رسمی خود انجام میدهند - از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود.
ب - در مورد حقوق و حق‌الزحمه‌ای که از طرف سازمان های تخصصی بآنها پرداخت میگردد - از همان معافیت‌های مالیاتی که کارمندان سازمان ملل‌متحد. برخوردار هستند - تحت همان شرایط - بهره‌مند خواهند شد.
ج - از شمول مقررات مربوط بتحدید مهاجرت و تشریفات ثبت اتباع بیگانه، نسبت بخود و همسران و اعضای خانواده تحت تکفل خود معاف خواهند بود.
د - در مورد تسهیلات ارزی - از همان مزایای اعطائی بکارمندان همپایه خود در ماموریت‌های دیپلماتیک بهره‌مند خواهند بود.
ه- - هنگام بروز بحران های بین‌المللی - در مورد خود و همسران و اعضای خانواده تحت تکفل از همان تسهیلات اعطائی بکارمندان همپایه خود در ماموریتهای دیپلماتیک برای مراجعت بمیهن استفاده خواهند نمود.
و - از حق وارد کردن اثاثیه و لوازم با معافیت گمرکی - به مناسبت تصدی اولیه در کشور مربوطه برخوردار خواهند بود.
کارمندان سازمان های تخصصی از تعهدات مربوط بخدمات ملی معاف میباشند معهذا این معافیت نسبت به دولتهای متبوعه مشارالیهم محدود به آن گروه از کارمندان آن موسسات تخصصی میباشد که به مناسبت وظائفی که انجام میدهند نام آنها بالصراحه در فهرستی که توسط مدیر کل‌سازمان تخصصی تهیه شده و به تصویب دولت متبوعه آنان رسیده است درج شده باشد.
در مورد آن عده از کارمندان سازمان های تخصصی که جهت انجام خدمات ملی احضار میگردند دولت مربوطه - بنا به درخواست سازمانهای تخصصی- مهلت‌هائی را که برای اجتناب از ایجاد وقفه در انجام کارهای ضروری لازم به نظر میرسد اعطا خواهد نمود.
علاوه بر مزایا و مصونیت های مندرج در بخش‌های 19 و 20 - مدیر کل هر یک از سازمانهای تخصصی - و نیز هر کارمندی که در غیاب او نیابتاً وظایفش را به عهده میگیرد و همسر و اولاد صغیر آنها - از مزایا و مصونیت‌ها و معافیت‌ها و تسهیلاتی که به موجب حقوق بین‌الملل بمامورین‌دیپلماتیک اعطاء میگردد برخوردار خواهند گردید.
اعطای مزایا و مصونیتها به کارمندان و سازمان های تخصصی صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمانهای مزبور بوده و جنبه مزیت‌شخصی برای آنان ندارد. هر یک از سازمانهای تخصصی حق دارد و مکلف است - در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت اعطائی مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمانهای مذکور لطمه‌ای وارد نمی‌آورد از مصونیت کارمند صرف نظر کند.
هر یک از سازمانهای تخصصی در تمام مواقع به منظور حسن اجرای عدالت و رعایت مقررات انتظامی و جلوگیری از هر نوع سوء استفاده از مزایا و مصونیتها و تسهیلات مذکور در این ماده با مقامات ذیصلاحیت دول عضو همکاری خواهد نمود.
چنانچه یکی از دول امضاء‌کننده کنوانسیون حاضر تشخیص دهد که از مزایا و مصونیت اعطائی به موجب این کنوانسیون سوء استفاده‌گردیده است بین این دولت و سازمان تخصصی مربوطه مشاوراتی جهت تشخیص وقوع یا عدم وقوع چنین سوء استفاده‌ای انجام خواهد شد و در‌صورت وقوع برای جلوگیری از تکرار چنین امر کوشش به عمل خواهد آمد. هر گاه از این مشاورات نتیجه رضایتبخش برای دولت مربوطه و سازمان‌تخصصی عاید نگردید مسئله وقوع یا عدم وقوع سوء استفاده از مزایا و مصونیتها طبق بخش 32 به دیوانبین‌المللی دادگستری ارجاع خواهد شد.‌چنانچه دیوان اخیرالذکر تشخیص دهد که چنین سوء استفاده‌ای روی داده است دولت امضاء‌کننده کنوانسیون حاضر که سوء استفاده به زیان وی اعمال‌گردیده است پس از اعلام به سازمان تخصصی مربوطه حق خواهد داشت در روابط خود با آن سازمان اعطای مزایا و مصونیتی را که از آن سوء استفاده‌شده است متوقف سازد.
1 - مقامات محلی نمیتوانند کارمندان مذکور در بخش18 و نمایندگان دول عضو را که در اجتماعات سازمانهای تخصصی شرکت میکنند‌طی انجام ماموریت و حین مسافرت بمقصد یا مراجعت از محل اجتماع- به علت فعالیتهائی که باعتبار سمت رسمی خود انجام میدهند مجبور کنند‌که سرزمینی را که در آن بماموریت اشتغال دارند ترک نمایند. مع‌الوصف دولت پذیرنده با رعایت مقررات ذیل میتواند مامورینی را که ضمن مبادرت به فعالیتهایی که با وظایف رسمی آنان بستگی دارد از مزایای اقامت سوء استفاده نموده‌اند - مجبور بخروج از سرزمین خود نمایند.
2 - (1) - نمایندگان دول عضو یا اشخاصی را که طبق مفاد بخش 21 از مصونیت دیپلماتیک برخوردار میباشند نمیتوان جز مطابق رویه دیپلماتیک معمول در مورد مامورین دیپلماتیک مقیم یک کشور مجبور به خروج از آن کشور نمود.
(2) - در مورد کارمندیکه مشمول مقررات بخش 21 نمیگردد هیچگونه حکمی درباره اخراج وی بدون موافقت وزیر امور خارجه کشور مربوطه‌صادر نخواهد گردید و موافقت مذکور منحصراً پس از مشاوره با مدیر کل سازمان تخصصی مربوطه حاصل خواهد شد. در صورت تشکیل محاکمه‌ای‌به منظور اخراج یک کارمند - مدیر کل سازمان تخصصی حق خواهد داشت در محاکمه مزبور بنفع مدعی‌علیه اقدام نماید.
کارمندان سازمانهای تخصصی - طبق ترتیبات اداری که بین دبیر کل سازمان ملل و مقامات ذیصلاحیت سازمانهای تخصصی که اختیارات‌خاصی جهت صدور جواز عبور (لسه‌پاسه) بآنها تفویض گردیده است منعقد خواهد شد - حق استفاده از جواز عبور (‌لسه‌پاسه) سازمان ملل متحد را‌خواهند داشت. دبیر کل سازمان ملل ترتیبات اداری مورد توافق را به هر یک از دول طرف کنوانسیون حاضر اعلام خواهد داشت.
جوازهای عبور (‌لسه‌پاسه) سازمان ملل متحد که جهت کارمندان سازمانهای تخصصی صادر میگردد - از طرف دول ملحق به این کنوانسیون به عنوان مدارک معتبر مسافرت شناخته شده و مورد قبول قرار خواهد گرفت.
درخواستنامه روادید - در صورتی که روادید لازم باشد - که توسط کارمندان سازمانهای تخصصی دارنده جواز عبور (‌لسه‌پاسه) سازمان‌ملل تقدیم گردد و همراه گواهینامه‌ای باشد دایر بر اینکه از جانب یک سازمان تخصصی مسافرت مینماید - در اسرع اوقات ممکنه موردد [مورد‌] اقدام قرار‌خواهد گرفت.
به علاوه تسهیلات لازم برای مسافرت سریع به دارندگان این جوازهای عبور (‌لسه‌پاسه) داده خواهد شد.
به کارشناسان و سایر افرادی که فاقد جواز عبور (‌لسه‌پاسه) ملل متحد بوده - لیکن گواهینامه‌ای دایر بر اینکه از طرف یکی از سازمانهای تخصصی مسافرت مینمایند در دست دارند تسهیلاتی مشابه آنچه در بخش 28 مندرج است اعطاء خواهد گردید.
مدیران کل سازمانهای تخصصی - معاونین آنها و روسای ادارات و سایر کارمندان همپایه روسای دوایر سازمانهای تخصصی که با جواز‌عبور (‌لسه‌پاسه) ملل متحد و از طرف سازمانهای تخصصی مسافرت مینمایند از همان تسهیلاتی که بکارمندان همپایه آنها در ماموریتهای دیپلماتیک اعطاء میگردد برخوردار خواهند بود.
هر یک از سازمانهای تخصصی جهت حل اختلافات ذیل طرق مقتضی اتخاذ خواهد نمود:
(‌الف) - اختلافات ناشی از عقود یا سایر اختلافات حقوق خصوصی که سازمان تخصصی در آن طرف دعوی باشد.
(ب) - اختلافاتی که در آن یکی از کارمندان سازمانهای تخصصی که به سبب وضع رسمی خود از مصونیت برخوردار است و طبق مفاد بخش 22 از مصونیت او صرفنظر نشده است ذی‌مدخل باشد.
کلیه اختلافات ناشی از تفسیر یا اجرای کنوانسیون حاضر به دیواندادگستری بین‌المللی ارجاع خواهد شد- مگر این که در امر خاصی -‌طرفهای دعوی نسبت به اتخاذ راه حل دیگری توافق نموده باشند. در صورتی که اختلافی بین یکی از سازمانهای تخصصی از یک طرف و یکی از دول‌عضو از طرف دیگر بروز کند - نظر مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری طبق ماده 96 منشور و ماده 65 اساسنامه دیوان و همچنین مقررات مربوطه مندرج در موافقتنامه‌های منعقده فیمابین سازمان ملل متحد و سازمان تخصصی مربوطه نسبت به مسائل حقوقی مورد اختلاف استعلام خواهد شد. رای صادره از طرف دیوان از جانب طرفین دعوی به عنوان رای نهایی پذیرفته خواهد شد.
همانطور که در بخشهای 36 و 38 پیش‌بینی شده است - مقررات متحدالشکل (استاندارد) نسبت به هر یک از سازمانهای تخصصی با‌رعایت هر نوع تغییراتی که با توجه به متن نهایی یا تجدید نظر شده ضمیمه مربوط به سازمان تخصصی مورد نظر در مقررات مذکور به عمل آمده است‌بمورد اجراء گذارده خواهد شد.
مقررات کنوانسیون در مورد هر یک از سازمانهای تخصصی با در نظر گرفتن وظایفی که به موجب اساسنامه مربوطه به سازمان مزبور واگذار گردیده تعبیر و تفسیر خواهد شد.
طرحهای ضمائم از 1 تا 9 شامل دستورالعمل‌هایی است که به سازمانهای تخصصی که نام آنها در آن ضمائم ذکر گردیده است توصیه میشود.‌در مورد سازمان تخصصی که نام آن در بخش 1 برده نشده است دبیر کل سازمان ملل متحد طرح ضمیمه‌ای را که از طرف شورای اقتصادی و اجتماعی‌توصیه شده باشد بآن سازمان تخصصی ابلاغ خواهد نمود.
متن نهایی هر ضمیمه عبارت از متنی است که توسط سازمان تخصصی مربوطه طبق مقررات اساسنامه آن سازمان تصویب شده باشد. هر‌یک از سازمانهای تخصصی یک نسخه از ضمیمه مصوبه خود را که جانشین طرح مندرج در بخش 35 خواهد شد بدبیر کل سازمان ملل متحد تسلیم‌خواهد نمود.
کنوانسیون حاضر در مورد یک سازمان تخصصی هنگامی قابل اجرا است که آن سازمان متن نهایی ضمیمه مربوطه را بدبیر کل سازمان‌ملل متحد تسلیم و موافقت خود را با مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) که به موجب ضمیمه تغییر یافته است و همچنین تعهد خود را باجرای مقررات‌بخشهای 8 - 18 - 22 - 23 - 24 - 31 - 32 - 42 - 45 و اجرای کلیه مقررات مندرج در ضمیمه که الزاماتی برای سازمان تخصصی ایجاد مینماید(‌با رعایت کلیه تغییرات حاصله در بخش 32 که ممکن است قید آن تغییرات در متن نهایی ضمیمه برای انطباق ضمیمه با اساسنامه سازمان ضروری‌باشد) بدبیر کل اعلام نموده باشد.
دبیر کل سازمان ملل متحد بکلیه اعضای سازمان ملل متحد و اعضاء سازمانهای تخصصی رونوشت مصدق ضمائمی را که به موجب این بخش و‌ضمائم تجدیدنظر شده را که به موجب بخش 28 باو تسلیم گردیده است برای کلیه دول عضو سازمان ملل متحد و همه دولتهای دیگر که عضویت‌سازمانهای تخصصی را دارا باشند- ارسال خواهد نمود.
هر گاه یکی از سازمانهای تخصصی پس از تسلیم متن نهایی یک ضمیمه به موجب بخش 36 - طبق مقررات اساسنامه خود - اصلاحاتی‌را در ضمیمه مزبور مورد تصویب قرار دهد متن تجدیدنظر شده ضمیمه را برای دبیر کل سازمان ملل متحد ارسال خواهد داشت.
مقررات این کنوانسیون هیچگونه محدودیت و لطمه‌ای بر امتیازات و مصونیتهائیکه از طرف یک دولت به مناسبت استقرار دفتر مرکزی یا‌دفاتر منطقه‌ای یک سازمان تخصصی در سرزمین آن کشور به سازمان مزبور اعطاء گردیده است یا در آینده اعطاء میگردد - وارد نخواهد ساخت.‌کنوانسیون حاضر نمیتواند به نحوی تفسیر شود که مانع از انعقاد موافقتنامه‌های تکمیلی بین یک دولت طرف این کنوانسیون و یک سازمان تخصصی‌به منظور تعدیل مقررات این کنوانسیون یا بسط یا تحدید امتیازات و مصونیتهایی که به موجب آن تفویض میشود تلقی گردد.
تفاهم حاصل است که مقررات متحدالشکل (استاندارد) اصلاح شده به موجب متن نهایی یک سند ضمیمه که طبق بخش 36 توسط یک‌سازمان تخصصی ملل متحد جهت دبیر کل سازمان ارسال گردیده (‌یا اصلاح شده به موجب هر متن تجدیدنظریافته که طبق بخش 38 ارسال گردیده)‌باید با مقررات معتبر مندرج در اساسنامه سازمان مربوطه همآهنگ باشد و چنانچه اصلاحات و تغییراتی در اساسنامه مذکور به منظور همآهنگ کردن‌آن با مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) لازم باشد این قبیل اصلاحات باید طبق مقررات اساسنامه سازمان مورد بحث قبل از ارسال ضمیمه نهایی (‌یا‌تجدیدنظر شده) لازم‌الاجراء گردیده باشد..‌این کنوانسیون به نحوی اجرا نخواهد شد که موجب لغو یا نقض هیچ یک از مقررات اساسنامه سازمانهای تخصصی یا هیچ یک از حقوق و تعهداتی که یک سازمان تخصصی ممکن است به نحو دیگری دارا بوده یا کسب نماید یا عهده‌دار شود - گردد.
الحاق به این کنوانسیون توسط یکی از اعضاء سازمان ملل متحد (‌با در نظر گرفتن مفاد بخش 42) یا توسط کلیه دولی که عضو یکی از‌سازمانهای تخصصی میباشند با سپردن سند الحاق بدبیر کل سازمان ملل متحد صورت خواهد گرفت و از تاریخ تسلیم سند الحاق اعتبار خواهد یافت.
هر یک از سازمانهای تخصصی مربوطه متن این کنوانسیون و همچنین ضمائم مربوطه را باستحضار آن گروه از اعضای خود که عضو‌سازمان ملل نیستند خواهد رسانید و از آنان دعوت خواهد کرد که با تسلیم سند الحاق بدبیر کل سازمان ملل متحد یا بمدیر کل سازمان تخصصی به این کنوانسیون ملحق شوند.
هر یک از دول طرف کنوانسیون حاضر ضمن تسلیم سند الحاق خود سازمان تخصصی یا سازمانهای تخصصی را که متعهد اجرای مفاد این‌کنوانسیون نسبت به آن سازمان یا سازمانها میگردد - مشخص خواهد نمود. هر یک از دول طرف این کنوانسیون میتواند از طریق اعلام کتبی بعدی بدبیر کل سازمان ملل اجرای مقررات کنوانسیون را نسبت بیک یا چند‌سازمان تخصصی دیگر تعهد نماید. اعلامیه مزبور از تاریخ وصول آن توسط دبیر کل معتبر خواهد بود.
کنوانسیون حاضر بین هر یک از دول طرف کنوانسیون و یک سازمان تخصصی هنگامی قابل اجرا است که به موجب بخش 37 نسبت ب‌آن سازمان لازم‌الاجراء شده و دولت طرف کنوانسیون اجرای مقررات کنوانسیون را نسبت به سازمان مزبور طبق مفاد بخش 43 تعهد نموده باشد.
دبیر کل سازمان ملل متحد کلیه دول عضو سازمان ملل متحد و همچنین دول عضو سازمانهای تخصصی و مدیران کل سازمانهای اخیرالذکر را از تسلیم هر سند الحاق که طبق مفاد بخش 41 دریافت داشته و همچنین از کلیه اعلامیه‌های بعدی که تحت بخش 43 دریافت نماید - مطلع خواهد ساخت. مدیر کل هر سازمان تخصصی - دبیر کل سازمان ملل متحد و دول عضو سازمان تخصصی مربوطه را از تسلیم هر سند الحاق که به موجب‌بخش 42 نزد او سپرده شود مطلع خواهد نمود.
تفاهم حاصل است هنگامیکه یک سند الحاق یا اطلاعیه بعدی از طرف یکی از دول سپرده میشود دولت مزبور طبق قوانین داخلی خود‌میتواند مقررات کنوانسیون حاضر را با توجه به تغییرات حاصله در متون نهایی هر یک از ضمائم مربوط به سازمانهای تخصصی موضوع سند الحاق یا اطلاعیه بمورد اجراء گذارد.
1 - طبق مقررات بندهای 2 و 3 این بخش هر یک از دول طرف این کنوانسیون تعهد مینماید که مقررات این کنوانسیون را در مورد هر یک‌از سازمانهای تخصصی که در سند الحاق یا اطلاعیه بعدی به آن اشاره شده است تا زمانی که یک کنوانسیون یا ضمیمه تجدیدنظر شده نسبت بآن‌سازمان قابل اجرا گردد و دولت مزبور کنوانسیون یا ضمیمه تجدیدنظر شده را پذیرفته باشد - اجراء نماید. قبولی دولتها نسبت بیک ضمیمه‌تجدیدنظر شده طی اطلاعیه‌ای به عنوان دبیر کل سازمان ملل متحد اعلام خواهد گردید و از تاریخ دریافت این اطلاعیه توسط دبیر کل لازم‌الاجرا‌خواهد شد.
2 - معهذا هر یک از دول طرف این کنوانسیون که عضو یکی از سازمانهای تخصصی نیست و یا از عضویت آن کناره‌گیری نموده است میتواند با تسلیم یک یادداشت بدبیر کل سازمان ملل متحد و به مدیر کل سازمان تخصصی مورد نظر تصمیم خود را مبنی بر موقوف ساختن اعطای مزایای مندرج در‌این کنوانسیون نسبت به سازمان تخصصی مورد نظر - از تاریخ معینی که لااقل نباید قبل از سه ماه از تاریخ وصول آن یادداشت باشد - اعلام نماید.
3 - هر یک از دول طرف این کنوانسیون میتواند از اعطای مزایای این کنوانسیون به یک سازمان تخصصی که از عضویت سازمان ملل متحد خارج میشود خودداری کند.
4 - دبیر کل سازمان ملل متحد کلیه دول عضو ملل متحد را که طرف این کنوانسیون میباشند از هر اعلامیه‌ای که طبق مقررات این بخش به او تسلیم‌شود - مطلع خواهد ساخت.
بنا به درخواست یک سوم از دول طرف این کنوانسیون دبیر کل سازمان ملل متحد کنفرانسی به منظور تجدیدنظر در این کنوانسیون تشکیل‌خواهد داد.
دبیر کل سازمان ملل متحد نسخ این کنوانسیون را برای هر یک از سازمانهای تخصصی و کلیه دول عضو سازمان ملل ارسال خواهد نمود.
سازمان بین‌المللی کار
مقررات متحدالشکل (استاندارد) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل سازمان بین‌المللی کار خواهد گردید:
1 - اعضای هیات مدیره سازمان بین‌المللی کار و معاونین و جانشینان آنها اعم از کارفرما یا کارگر مشمول مقررات مندرج در ماده 5 (‌به استثنای بند ج بخش 13) و بندهای 1 و 2 (1) بخش 25 ماده 7 خواهند بود مشروط بر اینکه هر گونه انصراف از مصونیت مندرج در بخش 16 نسبت باشخاص‌مذکور توسط هیات مدیره اعمال گردد.
2 - مزایا و مصونیتها و معافیتها و تسهیلات مندرج در بخش 21 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) بکلیه معاونین و مدیران کل و دستیاران مدیران کل دفتر بین‌المللی کار نیز اعطاء خواهد گردید.
3 - (1)- کارشناسان (‌به استثنای کارمندان مشمول ماده 6) در طول مدتیکه در کمیته‌های سازمان بخدمت اشتغال دارند یا ماموریتی از طرف‌سازمان انجام میدهند از مزایا و مصونیت های ذیل تا حدودی که برای انجام موثر وظائف آن ضروری است و منجمله طی مسافرت‌هائی که به مناسبت انجام وظائف خود نزد کمیته‌های مذکور و یا در جریان این ماموریت‌ها انجام میدهند - برخوردار خواهند گردید:
الف - مصونیت از توقیف شخصی و یا ضبط لوازم شخصی.
ب - در مورد گفته و نوشته خود و اعمالی که در اجرای وظائف رسمی خود انجام میدهند از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود. این مصونیت حتی پس از پایان وظائف کارشناسان نزد کمیته‌های سازمان تا پایان ماموریت آنها برای سازمان کماکان بآنها اعطاء میگردد.
ج - برخورداری از همان تسهیلات پولی یا ارزی و تسهیلات مربوط بلوازم شخصی که بنمایندگان حکومت‌های خارجی طی ماموریت رسمیموقت اعطاء میگردد.
د - تعرض‌ناپذیر بودن نوشتجات و اسناد آنها که بوظائفشان از طرف سازمان مربوط میگردد.
1 - اصل مندرج در بند آخر بخش 12 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) در مورد قسمت د بند 3(1) فوق‌الذکر مجری خواهد بود.
2 - اعطای مزایا و مصونیت‌ها به کارشناسان صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمان بوده و جنبه مزیت شخصی برای آنان ندارد. سازمان حق دارد‌و مکلف خواهد بود در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت اعطائی مانع از اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمان لطمه‌ای وارد‌نمی آورد از مصونیت کارمند صرفنظر کند.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد
مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (‌که ذیلا «‌سازمان» نامیده میشود) خواهد‌گردید:
1 - رئیس شورای سازمان مشمول مقررات ماده 5 و بندهای 1 و 2 (1) بخش 25 ماده 7 خواهد بود مشروط بر آنکه هر گونه انصراف از مصونیت نسبت به رئیس شورا - به موجب بخش 16 توسط شورای سازمان اعمال گردد.
2 - (1) - کارشناسان (‌به استثنای کارمندان مشمول ماده 6) در طول مدتی که در کمیته‌های سازمان بخدمت اشتغال دارند یا ماموریتی از طرف سازمان انجام میدهند از مزایا و مصونیت‌های ذیل تا حدودی که برای انجام موثر وظائف آنان ضروری است و منجمله طی مسافرت هائی که به مناسبت انجام وظائف خود نزد کمیته‌های مذکور و یا در جریان این ماموریت‌ها انجام میدهند برخوردار خواهند گردید:
الف - مصونیت از توقیف شخصی و یا ضبط لوازم شخصی.
ب - در مورد گفته و نوشته خود و اعمالی که در اجرای وظایف رسمی خود انجام میدهند از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود. این مصونیت‌حتی پس از پایان وظائف کارشناسان نزد کمیته‌های سازمان یا پایان ماموریت آنها برای سازمان کماکان به آنها اعطاء میگردد.
(ج) - برخورداری از همان تسهیلات پولی یا ارزی و تسهیلات مربوط به لوازم شخصی که بنمایندگان حکومتهای خارجی طی ماموریت رسمی موقت‌اعطاء میگردد. د - تعرض‌ناپذیر بودن نوشتجات و اسناد آنها که بوظائفشان از طرف سازمان مربوط میگردد.
(2) - اصل مندرج در بند آخر بخش 13 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) در مورد قسمت (‌د) بند 2(1) فوق‌الذکر مجری خواهد بود.
(3) - اعطای مزایا و مصونیتها به کارشناسان صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمان بوده و جنبه مزیت شخصی برای آنان ندارد. سازمان حق دارد و مکلف خواهد بود در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت اعطائی مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمان لطمه‌ای وارد نمی‌آورد از مصونیت کارشناس صرفنظر کند.
3 - مزایا و مصونیتها و معافیتها و تسهیلات مندرج در بخش 21 مقررات متحدالشکل به هر یک از معاونان مدیر کل سازمان نیز اعطاء خواهد گردید
سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری
مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری (‌که ذیلاً «‌سازمان» نامیده میشود) خواهد‌گردید.
1 - مزایا و مصونیتها و معافیتها و تسهیلات مندرج در بخش 21 مقررات متحدالشکل به رئیس شورای سازمان نیز اعطاء خواهد گردید.
2 - (1) - کارشناسان (‌به استثنای کارمندان مشمول ماده 6) در طول مدتیکه در کمیته‌های سازمان بخدمت اشتغال دارند یا ماموریتی از طرف‌سازمان انجام میدهند از مزایا و مصونیتهای ذیل تا حدودیکه برای انجام موثر وظائف آنان ضروری است و منجمله طی مسافرتهائی که به مناسبت انجام وظائف خود در نزد کمیته‌های مزبور یا در جریان این ماموریتها انجام میدهند - برخوردار خواهند گردید:
(‌الف) - مصونیت از توقیف شخصی و یا ضبط لوازم شخصی.
(ب) - در مورد گفته و نوشته خود و اعمالیکه در اجرای وظایف رسمی خود انجام میدهند از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود. این مصونیت‌حتی پس از پایان وظائف کارشناسان نزد کمیته‌های سازمان یا پایان ماموریت آنها برای سازمان کماکان بآنها اعطاء میگردد.
(ج)- برخورداری از همان تسهیلات پولی یا ارزی و تسهیلات مربوط بلوازم شخصی که بنمایندگان حکومتهای خارجی طی ماموریت رسمی موقت‌اعطاء میگردد.
(‌د) - تعرض‌ناپذیر بودن نوشتجات و اسناد آنها که بوظائفشان از طرف سازمان مربوط میگردد.
(2) - اصل مندرج در بند آخر بخش 12 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) در مورد قسمت (‌د) از بند 2 (1) فوق‌الذکر مجری خواهد بود.
(3) - اعطای مزایا و مصونیتها به کارشناسان صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمان بوده و جنبه مزیت شخصی برای آنان ندارد. سازمان حق دارد‌و مکلف خواهد بود در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت اعطائی مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمان لطمه‌ای وارد‌نمی‌آورد از مصونیت کارمند صرفنظر کند.
سازمان تربیتی و علمی و فرهنگی ملل متحد
مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) به شرط رعایت مقررات ذیل - شامل سازمان تربیتی و علمی و فرهنگی ملل متحد (‌که ذیلا «‌سازمان»‌نامیده میشود) خواهد گردید:
1 - رئیس کنفرانس و اعضای هیات اجرایی سازمان و جانشینان و مشاورین آنها مشمول مقررات مندرج در ماده 5 و بندهای 1 و 2 - (1) ماده 7‌خواهند بود مشروط بر اینکه هر گونه انصراف از مصونیت مندرج در بخش 16 نسبت به اشخاص مذکور توسط هیات اجرایی اعمال گردد.
2 - معاون مدیر کل سازمان و همسر و اولاد صغیر او نیز از مزایا و مصونیتها و معافیتها و تسهیلاتیکه به موجب حقوق بین‌الملل بمامورین دیپلماتیک اعطاء میگردد و به موجب ماده 6 بخش 21 برای مدیران عامل هر یک از سازمانهای تخصصی پیش‌بینی شده است برخوردار خواهند‌گردید. برخورداری از این مزایا و مصونیتها به موجب ماده 6 بخش 21 کنوانسیون جهت مدیر کل هر یک از سازمانهای تخصصی تضمین شده است.
3 - (1) - کارشناسان (به استثنای کارمندان مشمول ماده 6) در طول مدتیکه در کمیته‌های سازمان بخدمت اشتغال دارند یا ماموریتی از طرف سازمان انجام میدهند از مزایا و مصونیتهای ذیل تا حدودیکه برای انجام موثر وظائف آنان ضروری است و منجمله طی مسافرتهائیکه به مناسبت انجام وظائف خود نزد کمیته‌های مذکور یا در جریان این ماموریتها انجام میدهند برخوردار خواهند گردید:
(‌الف) - مصونیت از توقیف شخصی و یا ضبط لوازم شخصی.
(ب) - در مورد گفته و نوشته خود و اعمالیکه در اجرای وظایف رسمی خود انجام میدهند از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود. این مصونیت حتی پس از پایان وظائف کارشناسان نزد کمیته‌های سازمان یا پایان ماموریت آنها برای سازمان کماکان به آنها اعطاء میگردد.
(ج) - برخورداری از همان تسهیلات پولی یا ارزی و تسهیلات مربوط به لوازم شخصی که بنمایندگان حکومتهای خارجی طی ماموریت رسمی موقت‌اعطاء میگردد.
2 - اعطای مزایا و مصونیت به کارشناسان صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمان بوده و جنبه مزیت شخصی برای آنان ندارد. سازمان حق دارد‌و مکلف خواهد بود در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمان لطمه‌ای وارد نمی‌آورد، از‌مصونیت کارشناس صرف نظر کند.
صندوق بین‌المللی پول
مقررات کنوانسیون (‌منجمله ضمیمه حاضر) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل صندوق بین‌المللی پول (‌ذیلا « صندوق» نامیده میشود) میگردد:
1 - صرف نظر از مزایا و مصونیت‌هایی که صندوق میتواند به موجب اساسنامه خود از آن برخوردار گردد بخش 32 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) منحصراً شامل اختلافاتی ناشی از تعبیر و یا اجرای مقررات مربوط به مزایا و مصونیتهائی که به موجب کنوانسیون حاضر بصندوق اعطاء میگردد‌خواهد بود.
2 - مقررات کنوانسیون (‌منجمله مفاد ضمیمه حاضر) هیچگونه تغییر یا اصلاحی در اساسنامه صندوق بوجود نخواهد آورد و چنین تغییر با اصلاحی را در اساسنامه مذکور ایجاب نخواهد آمد و به حقوق مصونیتها و مزایا و معافیتهائیکه به موجب اساسنامه صندوق یا قوانین موضوعه یا قوانین و مقررات هر یک از کشورهای عضو و یا تقسیمات سیاسی آنها و یا هر گونه مقررات دیگر به صندوق یا هر یک از اعضاء یا حکام یا مدیران اجرایی‌صندوق یا جانشینان آنها یا روسا و یا کارمندان صندوق اعطاء میگردد لطمه یا محدودیتی وارد نخواهد ساخت.
بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه
مقررات کنوانسیون (منجمله ضمیمه حاضر) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه (‌که ذیلا «‌بانک» نامیده میشود) میگردد:
1 - متن زیر جایگزین بخش 4 خواهد بود:
«‌علیه بانک فقط در دادگاهی میتوان اقامه دعوی نمود که حوزه صلاحیت آن شامل سرزمین دولت عضوی باشد که بانک در آنجا شعبدایر نموده و یا‌کارگزاری جهت دریافت اخطاریه‌ها و ابلاغیه‌های قانونی تعیین و یا در آنکشور مبادرت بنشر یا تضمین اوراق بهادار نموده باشد. معهذا علیه بانک از‌ناحیه هیچ یک از دول عضو و یا اشخاصیکه نمایندگی دولتهای مذکور را دارا میباشند و یا از طرف این دول اختیار اقامه دعوی بآنان تفویض شده‌است اقامه دعوی نخواهد شد. اموال و دارائی بانک در هر جا و در دست هر کس که باشد از هر گونه توقیف و ضبط و یا اقدامات اجرایی مصون خواهد‌بود مگر آنکه حکم نهایی علیه بانک صادر شده باشد».
2 - صرفنظر از مزایا و مصونیتهائی که بانک میتواند به موجب اساسنامه خود از آن برخوردار گردد - بخش 32 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) منحصراً شامل اختلافات ناشی از تعبیر و یا اجرای مقررات مربوط به مزایا و مصونیتهائی که به موجب کنوانسیون حاضر ببانک اعطاء میگردد خواهد‌بود.
3 - مقررات کنوانسیون (منجمله ضمیمه حاضر) هیچگونه تغییر یا اصلاحی در اساسنامه بانک بوجود نخواهد آورد و چنین تغییر یا اصلاحی را در‌اساسنامه مذکور ایجاب نخواهد کرد و بحقوق و مصونیتها و مزایا و معافیتهائیکه به موجب اساسنامه بانک یا قوانین موضوعه یا قوانین و مقررات‌هر یک از کشورهای عضو یا تقسیمات سیاسی آنها و یا هر گونه مقررات دیگر ببانک یا هر یک از اعضاء یا حکام یا مدیران اجرایی بانک یا جانشینان‌آنها یا روسا و یا کارمندان بانک اعطاء میگردد لطمه یا محدودیتی نخواهد ساخت.
سازمان جهانی بهداشت
مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل سازمان جهانی بهداشت (‌که ذیلا «‌سازمان» نامیده میشود) خواهد گردید:
1 - اشخاصیکه جهت انجام وظیفه در شورای اجرایی سازمان تعیین شده باشند و جانشینان و مشاورین آنها مشمول مقررات ماده 5 بندهای 1 و 2 (1)‌بخش 25 ماده 7 خواهند بود مشروط بر آنکه هر گونه انصراف از مصونیت نسبت باشخاص مذکور به موجب بخش 16 توسط هیات اجرایی اعمال‌گردد.
2 - (1) - کارشناسان (به استثنای کارمندان مشمول ماده 6) در طول مدتی که در کمیته‌های سازمان بخدمت اشتغال دارند یا ماموریتی از طرف‌سازمان انجام میدهند از مزایا و مصونیت‌های ذیل تا حدودیکه برای انجام موثر وظائف آنان ضروری است و منجمله طی مسافرتهائی که به مناسبت انجام وظائف خود نزد کمیته‌های مذکور و یا در جریان این ماموریتها انجام میدهند برخوردار خواهند گردید:
(‌الف) - مصونیت از توقیف شخصی و یا ضبط لوازم شخصی.
(ب) - در مورد گفته و نوشته خود و اعمالیکه در اجرای وظائف رسمی خود انجام میدهند از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود. این مصونیت‌حتی پس از پایان وظائف کارشناسان نزد کمیته‌های سازمان یا پایان ماموریت آنها برای سازمان کماکان بآنها اعطاء میگردد.
(ج) - برخورداری از همان تسهیلات پولی یا ارزی و تسهیلات مربوط به لوازم شخصی که بنمایندگان حکومتهای خارجی طی ماموریت رسمی موقت‌اعطاء میگردد.
د - تعرض‌ناپذیر بودن کلیه اوراق و اسناد.
ه- - حق استفاده از رمز و حق دریافت اسناد و مکاتبات به وسیله پیک (‌کوریه) و یا کیسه‌های ممهور، برای مکاتبو مخابره با سازمان.
(2) - اعضای گروه‌های مشورتی کارشناسان سازمان نیز در اجرای وظائفشان نسبت به سازمان از مزایا و مصونیتهای مندرج در بند (ب) و (ه-) فوق‌الذکر‌برخوردار خواهند بود.
(3) - اعطای مزایا و مصونیتها به کارشناسان صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمان بوده و جنبه مزیت شخصی برای آنان ندارد. سازمان حق دارد و مکلف خواهد بود در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمان لطمه‌ای وارد نمی‌آورد، از‌مصونیت کارشناس صرفنظر کند.
3 - مقررات ماده 5 و بندهای 1 و 2 (1) بخش 25 ماده 7 شامل نمایندگان دول عضو که به موجب ماده‌های 7 و 147 اساسنامه در امور سازمان‌مشارکت دارند خواهد بود.
اتحادیه پستی جهانی
مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) بدون هیچگونه تغییر شامل اتحادیه پستی جهانی خواهد بود.
اتحادیه بین‌المللی مخابرات دور
مقررات متحدالشکل (استاندارد) بدون هیچگونه تغییر شامل اتحادیه بین‌المللی مخابرات دور خواهند بود به استثنای اینکه سازمان مذکور برخورداری‌از مزایائی را که در بخش 11 ماده 4 تحت عنوان «‌تسهیلات مخابراتی» ذکر شده است خواستار نخواهد گردید.
سازمان بین‌المللی پناهندگان
مقررات متحدالشکل(استاندارد) بدون هیچگونه تغییر شامل سازمان بین‌المللی پناهندگان خواهد بود.
سازمان جهانی هواشناسی
مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) بدون هیچگونه تغییر شامل سازمان جهانی هواشناسی خواهد بود.
سازمان مشورتی دریانوردی بین‌الدول
1 - دبیر کل سازمان معاون دبیر کل و دبیر کمیته ایمنی دریائی از مزایا و مصونیتها و معافیتها و تسهیلات مندرج در بخش 21 ماده 6 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) برخوردار خواهند بود مشروط بر اینکه مقررات بند حاضر برای دولت عضوی که دفتر مرکزی سازمان در سرزمین آن واقع گردیده است نسبت بشمول مقررات بخش 21 ماده6 مقررات متحدالشکل در مورد اتباع این دولت الزامی ایجاد مینماید.
2 - (‌الف) - کارشناسان (‌به استثنای کارمندان مشمول ماده 6) در طول مدتی که در کمیته‌های سازمان بخدمت اشتغال دارند یا ماموریتی از طرف‌سازمان انجام میدهند، از مزایا و مصونیت‌های ذیل تا حدودی که برای انجام موثر وظائف آنان ضروری است و منجمله طی مسافرتهائی که به مناسبت انجام وظائف خود نزد کمیته‌های مزبور یا در جریان این ماموریت‌ها انجام میدهند برخوردار خواهند گردید:
(1) - مصونیت از توقیف شخصی یا ضبط لوازم شخصی.
(2) - در مورد گفته و نوشته خود و اعمالی که در اجرای وظایف رسمی خود انجام میدهند از مصونیت قضایی برخوردار خواهند بود. این مصونیت حتی پس از پایان وظائف کارشناسان نزد کمیته‌های سازمان یا پایان ماموریت آنها برای سازمان کماکان بآنها اعطاء میگردد.
(3) - برخورداری از همان تسهیلات پولی یا ارزی و تسهیلات مربوط به لوازم شخصی که بنمایندگان حکومت های خارجی طی ماموریت رسمی موقت اعطاء میگردد.
(4) - تعرض‌ناپذیر بودن نوشتجات و اسناد آنها که بوظائفشان از طرف سازمان مربوط میگردد.
(5) - حق استفاده از رمز و دریافت اسناد و مکاتبات از ظریق[طریق] پیک (‌کوریه) و یا کیسه‌های ممهور جهت مکاتبو مخابره با سازمان مشورتی دریانوردی‌بین‌الدول. (‌اصل مندرج در بند آخر بخش 12 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) در مورد قسمت‌های (4) و (5) بند 2 (‌الف) فوق‌الذکر مجری خواهد بود).
ب - اعطای مزایا و مصونیت ها به کارشناسان صرفاً به منظور حفظ مصالح و منافع سازمان بوده و جنبه مزیت شخصی برای آنان ندارد. سازمان حق دارد‌مکلف خواهد بود در هر مورد که بنا به تشخیص او مصونیت اعطائی مانع اجرای عدالت است و انصراف از آن به منافع سازمان لطمه‌ای وارد نمی‌آورد،‌از مصونیت کارشناس صرف نظر کند.
شرکت مالیه بین‌المللی
مقررات کنوانسیون (‌منجمله ضمیمه حاضر) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل شرکت مالیه بین‌المللی (‌که ذیلا«‌شرکت» نامیده میشود) خواهد‌گردید.
1 - متن زیر جایگزین متن مندرج در بخش 4 خواهد بود:
«علیه شرکت فقط در دادگاهی میتوان اقامه دعوی نمود که حوزه صلاحیت آن شامل سرزمین دولت عضوی باشد که شرکت در آنجا شعبه دایر نموده‌و یا کارگزاری جهت دریافت ابلاغیه‌ها و اخطاریه‌های قانونی تعیین و یا در آن کشور مبادرت بنشر یا تضمین اوراق بهادار کرده باشد. معهذا علیه شرکت‌از ناحیه هیچ یک از دول عضو و یا اشخاصی که نمایندگی دولتهای مذکور را دارا میباشند و یا از طرف این دول اختیار اقامه دعوی بآنان تفویض شده‌است، اقامه دعوی نخواهد شد. اموال و دارائی شرکت در هر جا و در دست هر کس که باشد از هر گونه توقیف و ضبط و یا اقدامات اجرایی مصون خواهد بود مگر آن که حکم نهایی علیه بانک صادر شده باشد».
2 - بند (ب) از بخش 7 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) به شرط رعایت مقررات بخش 5 از ماده 3 اساسنامه سازمان نسبت به شرکت مجری خواهد‌بود.
3 - شرکت میتواند بمسئولیت خود از مزایا و مصونیت‌هایی که به موجب ماده 6 اساسنامه شرکت به آن اعطاء گردیده صرفنظر نماید. حدود و شرایط این انصراف توسط شرکت معین خواهد گردید.
4 - صرفنظر از مزایا و مصونیت‌هایی که شرکت میتواند به موجب اساسنامه خود از آن برخوردار گردد، بخش 32 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) منحصراً شامل اختلافات ناشی از تعبیر یا اجرای مقررات مربوط به مزایا و مصونیتهائی که به موجب کنوانسیون حاضر به شرکت اعطاء میگردد خواهد‌بود.
5 - مقررات کنوانسیون (‌منجمله ضمیمه حاضر) هیچگونه تغییر یا اصلاحی در اساسنامه بوجود نخواهد آورد و چنین تغییر یا اصلاحی را در‌اساسنامه مذکور ایجاب نخواهد کرد و بحقوق و مصونیتها و مزایا و معافیت‌هایی که به موجب اساسنامه شرکت یا قوانین موضوعه و یا قوانین و مقررات هر یک از کشورهای عضو یا تقسیمات سیاسی آنها و یا هر گونه مقررات دیگر به شرکت یا هر یک از اعضاء یا حکام یا مدیران اجرایی شرکت یا جانشینان آنها یا روسا و یا کارمندان شرکت اعطاء میگردد لطمه یا محدودیتی وارد نخواهد ساخت.
شرکت بین‌المللی توسعه
مقررات کنوانسیون (‌منجمله ضمیمه حاضر) به شرط رعایت مقررات ذیل شامل شرکت بین‌المللی توسعه (‌که ذیل« شرکت» نامیده میشود) خواهد گردید:
1 - متن ذیل جایگزین بخش 4 خواهد بود:
«علیه شرکت فقط در دادگاهی میتوان اقامه دعوی نمود که حوزه صلاحیت آن شامل سرزمین دولت عضوی باشد که شرکت در آنجا شعبدایر نموده‌و یا کارگزاری جهت دریافت ابلاغیه‌ها و اخطاریه‌های قانونی تعیین و یا در آنکشور مبادرت به نشر یا تضمین اوراق بهادار کرده باشد. معهذا علیه شرکت‌از ناحیه هیچ یک از دول عضو و یا اشخاصیکه نمایندگی دولتهای مذکور را دارا میباشند و یا از طرف این دول اختیار اقامه دعوی بآنان تفویض شده‌است. اقامه دعوی نخواهد شد. اموال و دارائی شرکت در هر جا و در دست هر کس که باشد از هر گونه توقیف و ضبط و یا اقدامات اجرایی مصون‌خواهد بود مگر آنکه حکم نهایی علیه شرکت صادر شده باشد.
2 - صرفنظر از مزایا و مصونیت‌هایی که بانک میتواند به موجب اساسنامه خود از آن برخوردار گردد، بخش 32 مقررات متحدالشکل (‌استاندارد) منحصراً شامل اختلافات ناشی از تغییر و یا اجرای مقررات مربوط به مزایا و مصونیتهائیکه به موجب کنوانسیون حاضر به شرکت اعطاء میگردد‌خواهد بود.
3 - مقررات کنوانسیون (منجمله ضمیمه حاضر) هیچگونه تغییر یا اصلاحی در اساسنامه بوجود نخواهد آورد و چنین تغییر یا اصلاحی را در‌اساسنامه شرکت مذکور ایجاب نخواهد کرد و بحقوق و مصونیتها و مزایا و معافیت‌هایی که به موجب اساسنامه شرکت یا قوانین موضوعه یا قوانین‌و مقررات هر یک از کشورهای عضو با تقسیمات سیاسی آنها و یا هر گونه مقررات دیگر به شرکت یا هر یک از اعضاء یا حکام یا مدیران اجرایی شرکت یا جانشینان آنها یا روسا و یا کارمندان شرکت اعطاء میگردد لطمه یا محدودیتی وارد نخواهد ساخت.
کنوانسیون فوق مشتمل بر یک مقدمه و یازده ماده و چهارده ضمیمه منضم به قانون کنوانسیون مزایا و مصونیت های سازمان‌های تخصصی ملل متحد میباشد.
رئیس مجلس سنا - جعفر شریف امامی